Vì sức khỏe người Việt 0931145347 info@thaoduoctpco.com

Biến chứng bệnh tiểu đường và những điều cần biết

Biến chứng bệnh tiểu đường và những điều cần biết

Đăng bởi Thảo Dược TPco 7 tháng trước 76 lượt xem

    Hầu hết bệnh nhân đều rất lo lắng khi không biết thời gian biến chứng của bệnh tiểu đường khởi phát khi nào, xảy ra ở đâu, như thế nào và làm thế nào để phòng ngừa biến chứng tiểu đường? 

    Biến chứng của bệnh tiểu đường

    Bệnh tiểu đường có ba biến chứng lớn là bệnh thần kinh, bệnh võng mạc, bệnh thận. Ngoài ra, tần suất phát sinh các bệnh liên quan đến mạch máu như biến chứng tim mạch của bệnh tiểu đường, bệnh mạch máu não,…khi bị tiểu đường cũng cao.

    Những biến chứng của tiểu đường này không xảy ra ngay sau khi bệnh tiểu đường khởi phát. Nếu bệnh nhân bị bệnh tiểu đường và bỏ mặc tình trạng tăng đường huyết tiếp diễn, thông thường bệnh sẽ dần dần tiến triển trong thời gian nhiều năm. Bệnh tiểu đường là bệnh khởi phát và tiến triển trong thời gian dài, về các biến chứng của bệnh, thông thường biến chứng bệnh thần kinh do tiểu đường xảy ra trước, sau đó là bệnh võng mạc, và nếu bệnh tiến triển hơn nữa sẽ gây ra bệnh thận.

    Bệnh thần kinh tiểu đường

    Bệnh thần kinh tiểu đường là một loại tổn thương thần kinh xảy ra khi bị tiểu đường. Lượng đường trong máu cao làm tổn thương dây thần kinh. Bệnh thường làm tổn thương dây thần kinh ở chân và bàn chân.

    Tùy thuộc vào các dây thần kinh bị ảnh hưởng, triệu chứng của bệnh thần kinh tiểu đường có thể từ đau, tê ở chân và bàn chân đến các vấn đề tiêu hóa, tiết niệu, mạch máu và tim.

    Bệnh lý thần kinh ngoại biên là loại bệnh thần kinh tiểu đường phổ biến nhất. Nó ảnh hưởng đến bàn chân và chân, tiếp theo là bàn tay và cánh tay. Các dấu hiệu thường gặp là tê hay mất cảm giác đau và thay đổi nhiệt độ. Người bệnh thấy yếu cơ và mất phản xạ, đặc biệt là ở mắt cá chân. Bàn chân bị ảnh hưởng nghiêm trọng như loét, nhiễm trùng và đau xương khớp.

    Hệ thống thần kinh tự trị kiểm soát tim, bàng quang, dạ dày, ruột, cơ quan sinh dục và mắt. Bệnh tiểu đường ảnh hưởng đến thần kinh ở bất kỳ khu vực nào trong số này.

    Bệnh võng mạc tiểu đường

    Bệnh võng mạc tiểu đường là một trong những biến chứng nghiêm trọng nhất trong các biến chứng của bệnh tiểu đường. Trước đây ở các nước phương Tây, bệnh võng mạc tiểu đường được coi là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa. Ở Nhật Bản, tuy có sự khác biệt do phương pháp điều tra, nhưng kết quả chỉ ra rằng khoảng một nửa số bệnh nhân tiểu đường có bất thường ở võng mạc. Người ta cho rằng có khoảng 3~40 nghìn bệnh nhân bị mù ước tính trên toàn quốc. Theo như cấu tạo của mắt, võng mạc nằm ở bên trong của mắt, cũng giống như cuộn phim ở trong máy ảnh. Võng mạc đóng vai trò quan trọng trong việc cảm nhận ánh sáng và truyền tín hiệu về ánh sáng này đến não.

    Có nhiều mao mạch phân bố trong võng mạc này. Nếu bệnh nhân để tình trạng tăng đường huyết tiếp diễn, những mạch máu này sẽ bị phá vỡ, và ban đầu sẽ xuất hiện các hiện tượng như điểm xuất huyết nhỏ. Khi bệnh tiến triển, xuất huyết và đốm lớn xuất hiện. Những biến đổi này được phát hiện, xác nhận bằng kiểm tra soi đáy mắt và được ghi lại trong ảnh soi đáy mắt. Tuy nhiên, do khi bệnh nhân bị bệnh tiểu đường, bệnh võng mạc không xảy ra ngay lập tức, mà trung bình trong khoảng 10 năm. Tất nhiên, trường hợp bệnh nhân kiểm soát đường huyết không tốt, biến chứng này sẽ xuất hiện sớm hơn, và trường hợp bệnh nhân kiểm soát đường huyết tốt, dù sau bao nhiêu năm, biến chứng tiểu đường này có thể sẽ không xuất hiện cho đến hết đời.

    Khi được chẩn đoán là bệnh lý võng mạc giai đoạn nền trong kiểm tra soi đáy mắt, những dấu hiệu như cục lồi lên xuất hiện trong mao mạch, có hiện tượng xuất huyết và bạch biến cục bộ trong võng mạc. Xuất huyết và bạch biến ở giai đoạn này ít ảnh hưởng đến thị giác, vì vậy khó có thể nhận thức được. Nếu tiến hành kiểm soát đường huyết vào giai đoạn này, bệnh võng mạc sẽ chuyển biến tốt hoặc có thể hồi phục.

    Giai đoạn tiếp theo nếu bệnh võng mạc tiểu đường tiến triển là giai đoạn bệnh lý võng mạc tiền tăng sinh.Tổn thương ở võng mạc giai đoạn này là các mạch máu trên bề mặt của võng mạc bị tắc nghẽn, hiện tượng bạch biến xuất hiện thường xuyên, có khu vực mà máu không được lưu thông đến, mạch máu có hướng và hình dạng bất thường.

    Nếu bệnh nhân để tình trạng tăng đường huyết tiếp diễn trong giai đoạn này, bệnh có thể chuyển biến xấu thành bệnh lý võng mạc tăng sinh nặng hơn. Nếu bệnh võng mạc tiểu đường tiến triển đến giai đoạn này, sự tăng mạnh về huyết áp và các xung động làm cho các mạch máu bị vỡ, dẫn đến xuất huyết nhiều, là nguyên nhân trực tiếp gây xuất huyết võng mạc và xuất huyết thủy tinh thể. Việc điều trị trở nên rất khó khăn, vì vậy trước khi tình trạng này xảy ra, phải có phương pháp điều trị như quang đông để phòng ngừa bệnh.

    Quang đông là một phương pháp chiếu tia sáng laser lên mạch máu của võng mạc và đông kết bộ phận nơi các thành phần máu bị rò rỉ từ một mạch máu nhỏ bằng tác động nhiệt. Sau khi quang đông, bệnh nhân có thể cảm thấy tầm nhìn hơi tối, nhưng nguyên lý của phương pháp điều trị này là dù bệnh có tiến triển nhiều hay ít vẫn có thể kìm hãm được. Tại Mỹ vào năm 1975, đã tiến hành một nghiên cứu lớn về vấn đề liệu phương pháp điều trị quang đông này có thực sự hiệu quả. Kết quả là trong số những người tiến hành điều trị quang đông, tỷ lệ bệnh nhân bị mù sau 3 năm điều trị đã giảm xuống ở mức ít hơn một nửa số người không tiến hành điều trị quang đông.

    Chính bởi phương pháp điều trị này có hiệu quả như vậy, người ta nghĩ rằng tốt hơn là tiến hành điều trị quang đông không chỉ ở giai đoạn đầu của bệnh lý võng mạc tăng sinh mà cả giai đoạn bệnh lý võng mạc tiền tăng sinh.

    Bệnh thận do tiểu đường

    Biến chứng thận ở bệnh nhân tiểu đường là do đường huyết tăng cao kéo dài gây tổn hệ thông lọc của thận, dẫn đến suy giảm chức năng thận.

    Giai đoạn đầu của bệnh thường không xuất hiện triệu chứng, tuy nhiên khi xuất hiện các triệu chứng như phù, ngứa ở da, buồn nôn và nôn, miệng có vị kim loại… thì bệnh đã ở giai đoạn cuối. Bệnh nhân ít nhất 1 năm 1 lần nên đi làm xét nghiệm nước tiểu tìm protein niệu vi thể để phát hiện sớm các tổn thương ở thận trước khi xuất hiện các triệu chứng. Phát hiện sớm và có phương pháp điều trị sẽ hạn chế được các tổn thương trên thận và làm chậm tiến trình bệnh. Bên cạnh đó bệnh nhân cần phải kiểm soát tốt chỉ số đường huyết và huyết áp; kết hợp chế độ ăn uống, lyện tập hợp lý.

    Biến chứng thận xuất hiện ở khoảng 20 – 40% bệnh nhân tiểu đường. Đây là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh tiểu đường và là nguyên nhân hàng đầu của bệnh thận mạn tính, suy thận.

    Thận có nhiệm vụ lọc máu và loại bỏ các chất thải trong cơ thể qua đường nước tiểu. Mỗi quả thận chứa khoảng một triệu đơn vị lọc máu gọi là các Nephron. Các Nephron này giúp điều hòa, nước, muối, urê, photpho và các khoáng chất khác. Ở người bệnh tiểu đường, lượng đường trong máu cao và được đào thải ra cùng với nước tiểu do đó làm tổn thương những mạch máu nhỏ trong các Nephron và chúng bị mất dần khả năng lọc. Dẫn đến protein rò rỉ qua thận vào nước tiểu và chức năng thận dần bị suy giảm. 

    Đến giai đoạn cuối, thận bị mất hoàn toàn chức năng, dẫn đến nồng độ các chất thải độc hại trong cơ thể như creatinin, ure tăng lên rất cao, đe dọa tính mạng người bệnh tiểu đường và bắt buộc phải được điều trị bằng lọc máu thường xuyên để đẩy bớt chất độc ra ngoài. Bệnh thận tiểu đường (DKD) là một thuật ngữ y học để nói các vấn đề về thận gây ra bởi bệnh tiểu đường và ảnh hưởng đến cả hai thận cùng một lúc.

    Xơ vữa động mạch (đột quỵ/ bệnh tim)

    Bệnh tiểu đường là nguyên nhân dẫn đến xơ vữa động mạch và từ đó gây ra bệnh tim, đột quỵ.

    Đặc biệt, hiện tượng tăng đường huyết sau khi ăn là yếu tố khiến tình trạng xơ vữa động mạch tiến triển.

    Để ngăn chặn xơ vữa động mạch, ngoài điều trị bệnh tiểu đường thì cũng cần phải kiểm soát chặt chẽ các tình trạng huyết áp cao, rối loạn lipid máu, béo phì. Khi bốn bệnh lối sống này đồng loạt xảy ra, tình trạng xơ vữa động mạch sẽ tiến triển nhanh hơn và nguy cơ bệnh tim, đột quỵ cũng tăng cao.

    Do đó, bốn bệnh lối sống này được gọi là “nhóm tứ tấu của cái chết”.

    Xơ vữa động mạch và tăng đường huyết sau ăn

    Nhiều loại thuốc khác nhau đã được phát triển để cải thiện tình trạng tăng đường huyết sau bữa ăn.

    Các loại thuốc có hiệu quả cải thiện đường huyết sau ăn cụ thể: thuốc uống gồm có thuốc thúc đẩy tiết insulin tác dụng nhanh, nhóm thuốc ức chế α-glucosidase, nhóm thuốc ức chế DPP-4, nhóm thuốc ức chế SGLT2, thuốc tiêm insulin gồm có thuốc tiêm insulin loại tác dụng cực nhanh,…Ngoài ra còn có các chất đồng vận thụ thể GLP-1 và nhóm thuốc ức chế DPP-4 là các loại thuốc thúc đẩy tiết insulin khi lượng đường trong máu cao.

    Chính vì vậy, hiện nay bệnh nhân có thể chọn phương pháp điều trị và thuốc phù hợp với tình trạng bệnh của bản thân.

    Biện pháp đối với các biến chứng bệnh tiểu đường

    Để phòng ngừa những biến chứng tiểu đường này, hiện nay, biện pháp thiết thực nhất là kiểm soát đường huyết. Tất nhiên, bệnh nhân có thể kiểm soát đường huyết bằng liệu pháp ăn uống, liệu pháp vận động, liệu pháp uống thuốc hạ đường huyết (thuốc uống). Tuy nhiên, đặc biệt là sau khi phát triển liệu pháp insulin, hiệu quả của liệu pháp này rất chính xác và đã được chứng minh trong nhiều nghiên cứu lâm sàng.

    Gần đây, trong một tạp chí tiếng Anh nổi tiếng có tên New England Journal of Medicine, có một báo cáo về cuộc khảo sát với đối tượng là khoảng 1.400 bệnh nhân được điều trị bằng liệu pháp insulin tăng cường.

    Trong khảo sát quy mô lớn này, theo quan sát trong 6.5 năm, người ta kết luận rằng nếu việc kiểm soát đường huyết được thực hiện gần như bình thường trong trường hợp điều trị bằng liệu pháp insulin tích cực thì sự tiến triển của bệnh võng mạc bị trì hoãn và tình trạng bệnh chuyển biến tốt hơn. Ngoài ra, có báo cáo rằng sự xuất hiện protein niệu vi lượng (albumin có trong nước tiểu)-dấu hiệu sớm của bệnh thận cũng giảm, và sự xuất hiện của bệnh thần kinh lâm sàng cũng giảm. (Mặc dù hiện tượng tăng tình trạng hạ đường huyết đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại).

    Từ những kết quả này, đã thu được kiến thức quan trọng là “tốt hơn nên tích cực thúc đẩy liệu pháp insulin tích cực trong trường hợp không kiểm soát được lượng đường trong máu bằng nhiều phương pháp điều trị bệnh tiểu đường khác nhau.”

    Gần đây, một loại thuốc uống mới (thuốc uống) cho bệnh tiểu đường đang được phát triển. Loại thuốc này được mong đợi sẽ có hiệu quả không chỉ để kiểm soát lượng đường trong máu mà còn ngăn ngừa sự tiến triển của các biến chứng bệnh tiểu đường khác nhau.

    Ngoài ra, có thể được sử dụng thuốc để ngăn ngừa các biến chứng như thuốc ức chế men chuyển aldose. Người ta cho rằng những loại thuốc để phòng ngừa các biến chứng như vậy cũng sẽ mang lại tin tốt cho nhiều bệnh nhân trong tương lai.

    Tuy nhiên, điều quan trọng không được quên trong việc phòng ngừa các biến chứng tiểu đường là cố gắng đến bệnh viện và thường xuyên nhận được tư vấn thích hợp từ bác sĩ. Nắm bắt rõ tình trạng kiểm soát đường huyết mỗi tháng, và nếu có dấu hiệu cho thấy tình trạng tăng đường huyết trở nên tồi tệ hơn, điều quan trọng nhất là phải tiến hành biện pháp giải quyết tình trạng này ngay lập tức.

    Người bệnh thường không chú ý tới thời gian biến chứng của bệnh tiểu đường khởi phát khi nào và không biết xử lý như thế nào khi xuất hiện những biến chứng. Để tránh tình trạng này, hãy chắc chắn rằng bệnh nhân có kiến thức chính xác về bệnh và nhận được hướng dẫn đầy đủ của bác sĩ.

    Tin khác:

    - Những điều cần biết về bệnh tiểu đường và bệnh trầm cảm

    - Tìm hiểu về bệnh thần kinh do tiểu đường

    76 lượt xem, Like và chia sẻ nếu thấy thích nhé !!

    Có 0 Bình Luận Đánh giá

    Chọn đánh giá của bạn
    Tin gần đây